Met zijn plan wil de minister de studiefinanciering flexibeler maken. Zo'n flexibel beurzenstelsel was in het regeerakkoord beloofd. De Tweede Kamer is enthousiast over het plan.
Hermans laat het bestaande stelsel van de prestatiebeurs grotendeels in tact. Dat betekent dat studenten ook in de toekomst vier jaar beurs krijgen. Die hoeven ze niet terug te betalen als ze hard genoeg studeren. In het eerste jaar moeten ze minstens 21 studiepunten halen. Daarnaast moeten ze op dit moment nog binnen zes jaar afstuderen.
Maar die laatste eis gaat Hermans versoepelen. Deze zogeheten `diplomatermijn' wil hij verlengen van zes naar tien jaar. Daardoor kunnen studenten die dat willen hun studie zonder bezwaar een tijdje onderbreken, bijvoorbeeld om te gaan werken.
Hermans wil ook de leeftijdsgrens aanpassen. Nu verliest een student die 27 jaar wordt zijn recht op een beurs. Als Hermans zijn zin krijgt, komt die grens op dertig jaar te liggen. In het regeerakkoord was trouwens een verder gaande versoepeling beloofd. Daar lag de grens aan het begin van de studie: wie voor zijn 25ste begon zou recht op studiefinanciering
houden.
Ten slotte wil de minister studenten die hun eerste jaar verprutst hebben meer kans geven dat goed te maken. Wie minder dan 21 punten haalt, kan volgens de bestaande regels voorkomen dat hij een jaar beurs moet terugbetalen door alsnog in vier jaar een diploma te halen. Ook die termijn wil Hermans verlengen tot tien.
Ook aan duale studenten, die werken en leren combineren, besteedt Hermans aandacht. De beursregels voor deze studenten zijn nu zo ingewikkeld dat het ministerie dit najaar een brief van zes bladzijden nodig had om ze aan universiteiten en hogescholen uit te leggen. Hermans wil het simpeler maken door studenten recht te geven op beurs en OV-kaart, ook in de perioden dat ze werken en salaris krijgen. Die perioden gaan dan wel af van de vier jaar dat ze een beurs krijgen.
Hermans wil de nieuwe regels in het studiejaar 2000/2001 laten ingaan. Hoeveel dat kost en waar het geld vandaan moet komen, is nog niet duidelijk. Vast staat dat het om vele miljoenen gaat. Oud-minister Ritzen heeft het vorige kabinet een jaar geleden al eens voorgerekend dat het verlengen van de diplomatermijn met één jaar al twintig miljoen gulden kost.
Uit de regeringsfracties in de Tweede Kamer komen instemmende geluiden. De VVD wil nog niet reageren, maar D66-woordvoerder Bakker zegt 'zeer enthousiast' te zijn en PvdA'er Rehwinkel spreekt van 'een zeer verdienstelijke poging het stelsel te flexibiliseren'. Beiden hebben wel vraagtekens bij de nieuwe leeftijdsgrens.
De oppositie is terughoudender. GroenLinks ziet 'winst' ten opzichte van de bestaande regels, zegt woordvoerder Rabbae. Ook het CDA-Kamerlid Wijn ziet positieve elementen. 'Maar het prestatiebeursstelsel blijft in wezen overeind', zegt Rabbae met spijt. Wijn vraagt zich vooral af of de nieuwe plannen wel betaalbaar zijn.
De studentenbonden zijn enthousiast over wat er nu is uitgelekt. 'Hartstikke positief', noemt ISO-voorzitter Roos Zwetsloot de verlenging van de diplomatermijn. De LSVb is blij dat 'het moordende studietempo' nu wat omlaag kan. Over de leeftijdsgrens van dertig jaar zijn de twee bondenminder te spreken. Het kabinet wil dat iedereen levenslang blijft leren,
zegt de LSVb, en dat kan niet met zo'n grens.
