Vlak voor de kerst publiceerde NRC-Handelsblad een artikel over het aantal vrouwen in hoge academische posities. Internationaal slaat Nederland een vreemd figuur, schreef de krant. En erger, zo bleek uit statistieken in hetzelfde artikel: nationaal slaat de Universiteit Twente een modderfiguur.
Gemiddeld ligt het aandeel vrouwelijke hoogleraren in Nederland op 4,9 procent, in Europa doen alleen Oostenrijk en Ierland het beroerder. Binnen de landsgrenzen maakt de Universiteit Twente het 't bontst: het aandeel vrouwelijke hoogleraren in Twente, zo blijkt uit de VNSU-tabel, is 0 procent.
Valt dat te wijten aan het gedeeltelijk technische karakter van de TU? Nee, want Eindhoven (1,0 procent) en Delft (2,9 procent) staan er beter voor. Bovendien zijn dat échte technische universiteiten.
Er is werk aan de winkel als je de cijfers bekijkt. Wat gaat het LOEKWO doen aan de blamerende stand van zaken?
Ellen van Oost: 'Het LOEKWO zelf kan helaas weinig veranderen, we zijn geen actiegroep en ook geen bestuursorgaan. Wij adviseren en ondersteunen de universiteit in haar emancipatiebeleid, houden de discussie zoveel mogelijk op gang. Extern timmeren we aan de weg in Den Haag. Het LOEKWO heeft destijds bijvoorbeeld flink gehamerd op de Wet Evenredige Vertegenwoordiging.'
Kitty Nymeijer: 'Die wet trad bijna twee jaar geleden in werking en verplichtte elke universiteit tot het stellen van streefcijfers. Het duurde even, maar de UT heeft zich voorgenomen om in drie jaar tijd het aantal Uhd's en professoren op 6,5 procent te brengen. Eén van die jaren is inmiddels om, en laten we zeggen dat er nog heel veel moet gebeuren.'
Van Oost: 'Dat is uiteraard een punt van aandacht. Het CvB mag dan dat streefcijfer hebben geformuleerd, er is geen traject uitgezet om dat getal te verwezenlijken. Die cultuuromslag bereik je niet zomaar, daar moet beleid voor worden ontwikkeld. Wij willen bijvoorbeeld dat bij elke mannelijke hoogleraar die wordt aangesteld, de decaan rapporteert hoeveel moeite hij heeft gedaan om een vrouw op die plek te krijgen. Ik geloof dat het beleidsbureau aan zo'n procedure werkt, maar eigenlijk had zo'n plan er al lang moeten liggen.'
Emancipatie en Kwaliteit, ze staan nevengeschikt in de afkorting LOEKWO. Dat suggereert een speciaal verband.
Van Oost: 'Het is toevallig dat je er naar vraagt, omdat die K tot voor kort voor 'Kommissies' stond. Dat is veranderd in 'Kwaliteit', en wel om twee redenen. De eerste is het valse argument dat in de mannelijke wetenschappelijke top vaak is aangevoerd tegen evenredige vertegenwoordiging van mannen en vrouwen: "Wij willen best vrouwen aannemen, maar ze zijn meestal minder goed dan mannelijke kandidaten, waardoor de kwaliteit van de groep afneemt". Pertinent onjuist. Het aanbod van vrouwelijke onderzoekers is de afgelopen jaren dramatisch gestegen en ze doen het zeker niet slechter dan mannen. Wel zul ja wat actiever moeten zoeken.'
Nymeijer: 'Kwaliteit heeft nog een andere betekenis. Met meer vrouwen in de academische top zal ook de aard van de Nederlandse wetenschap veranderen.Mannen en vrouwen zijn niet gelijk, ze voelen en denken in andere nuances. Dat zal in onderzoek en onderwijs nieuwe invalshoeken opleveren. Het spectrum aan onderwerpen en onderzoeksvelden zal breder worden en ongetwijfeld beter aansluiten op de interesses en behoeften van de mensheid. Die bestaat namelijk voor de helft uit vrouwen.'
