De commissie-Blank heeft drie thema's geformuleerd waarop Nederland de komende jaren moet inzetten: Nanomedicine, Beyond Moore en Functional nanoparticles and nanopatterned surfaces. De thema's zijn het resultaat van een inventarisatie onder ongeveer zestig wetenschappers. De sterkte van de Nederlandse onderzoeksgroepen in combinatie met de sociale en economische impact van de thema's maken Nederland in potentie een wereldleider, meent de commissie. Haar rapport `Towards a multidisciplinary national nanoscience programme' is een initiatief van Technologiestichting STW en de stichting voor fundamenteel natuurkundig onderzoek FOM. Alle gebiedsbesturen hebben zich de afgelopen weken geschaard achter de voorstellen van Blank c.s. Ze zijn ook opgenomen in de strategienota van NWO, maar die organisatie beschikt over onvoldoende middelen om een nationaal programma op te starten. FOM, STW en NWO hopen dat de overheid het belang van een nationaal programma inziet en met geld over de brug komt. Ook voor het bedrijfsleven is een rol weggelegd.
Veel meer dan het geval is binnen Nanoned (het consortium van universiteiten en bedrijfsleven), mikt de commissie-Blank op multidisciplinair onderzoek. `Nu gebeurt dat voornamelijk fragmentarisch. Hoewel de groepen verenigd in Nanoned sterk in deze nieuwe plannen vertegenwoordigd zijn, is het onderzoek dat wij nastreven breder. Ook disciplines als technische geneeskunde, chemie en biologie moeten een belangrijke rol gaan spelen. De benefit voor de maatschappij moet duidelijk aanwezig zijn.'
Nanomedicine is volgens de commissie een gebied waarop Nederland al uitstekend presteert. Het richt zich op biomoleculaire, anorganische of hybride structuren die kunnen worden toegepast voor diagnose, behandeling en preventie van ziekten en genetische afwijkingen. Binnen Beyond Moore staat de ontwikkeling van nieuwe nano-elektronica centraal. `Te denken valt aan optische, elektronische en magnetische verschijnselen die kunnen leiden tot nieuwe lichtbronnen, beeldschermen, dataopslag en sensoren', schrijft de commissie. Functional nanoparticles and nanopatterned surfaces moet de bestaande Nederlandse expertise op het gebied van fabricage van functionele nanodeeltjes en nano-oppervlakten combineren met de fysisch-chemische en medische eigenschappen daarvan. Blank: `Een voorbeeld. Je kunt nanodeeltjes toevoegen aan andere materialen en zo de eigenschappen veranderen, zoals smart textile.'
De commissie beoogt een structurele financiering van jaarlijks minimaal vijftig miljoen voor de komende tien jaar. `Maar als je echt wilt realiseren wat wij voor ogen hebben, moet je al gauw aan het dubbele denken', aldus Blank. Op dit moment bestaat er naast het vijf jaar durende Bsik-programma Nanoned geen structurele financiering voor nanowetenschappen in de vorm van een nationaal programma.
Blank: `Dit is niet een item dat je jarenlang op de plank moet laten liggen. Ik denk dat onze voorstellen binnen een jaar up and running zijn. Dan moet er geld beschikbaar zijn voor de eerste projecten. Het is nu of nooit. Vooraanstaande groepen moeten nu de handen ineen slaan.'
