De Nederlandse wetenschap kent grote financiële problemen. Na de geesteswetenschappen en de wiskunde komen nu ook de chemie en natuurkunde steeds meer in de verdrukking. Er moet hoognodig rust komen in de bekostiging, vindt men bij onderzoeksfinancier NWO.
Annejet Meijler, NWO-gebiedsdirecteur exacte wetenschappen, en Mark Kas, coördinator informatica, zien de toekomst somber in. `Er gaat precies hetzelfde gebeuren als in het middelbaar- en lager onderwijs', zegt Kas. `Iedere keer gaat er een dun plakje vanaf en opeens is de situatie zo dramatisch dat iedereen vraagt: wie heeft dit laten gebeuren? En dan hebben we een decennium nodig om het allemaal weer op te bouwen.'
De recente drastische bezuiniging van de Groningse bètafaculteit staat niet op zich, vrezen ze. Meijler: `De relatieve daling van het aantal studenten heeft overal direct gevolgen voor het budget. Het zou verstandig zijn om een financiële bodem te leggen die gewoon in stand blijft, zelfs al zouden er helemaal geen studenten meer bijkomen. Bij wiskunde en informatica is de basisfinanciering onderhand veel te karig. Nu zien we de gevolgen in Groningen, straks weer ergens anders. En dan opeens stort het overal in.'
`Ik bezoek ieder jaar de informaticafaculteiten', zegt Kas, `en er speelt altijd wel een vacaturestop, ontvlechting, vervlechting of reorganisatie. Het leidt vreselijk af. Ik kom nooit ergens waar iedereen gewoon lekker kan doorwerken. Dat speelt overigens in alle vakgebieden. Het is een gevolg van het heen en weer schuiven van de armoede.'
Meijler vult aan: `Er is een neiging om heel flexibel te willen financieren. Maar als je allemaal verschillende potjes hebt, krijg je veel meer overhead. En die overhead wil de overheid met efficiencykortingen de wereld uit helpen. Het zou al schelen als het geld maar uit één enkele grote pot kwam.' De NWO'ers hopen dat de regering de aangevraagde verruiming van het NWO-budget inderdaad honoreert. `Er is een politieke daad nodig om rust te creëren', zeggen ze. `Er moet iets gebeuren aan de structurele tekorten.'
Het NWO-gebied Exacte Wetenschappen kampt zelf ook met een gat in de financiering. Begin dit jaar kondigde Meijler aan het budget van 2006 alvast uit te geven aan de voorstellen die in 2005 waren ingediend. Ze wilde liever een jaar lang geen nieuwe aanvragen binnenkrijgen dan twee jaar achter elkaar veel te weinig excellente voorstellen te kunnen honoreren. HOP, Bas Belleman
