Hilgenkamps oratie heet niet voor niets Fascinerende materie. Hij werkt dagelijks aan materialen die hem mateloos fascineren. `Het is ontzettend leuk en spannend om te werken aan dingen die we nog niet weten of snappen,' zegt hij. `Het is mooi als je een bijdrage kunt leveren aan het vergroten van de kennis. Nog mooier is het als je daarna ook een toepassing kunt vinden voor die kennis. Wij werken dan ook op het grensvlak van het fundamenteel onderzoeken van materialen en het praktisch toepassen ervan.'
Het mooie aan werken aan de universiteit vindt Hilgenkamp de interactie met jonge, enthousiaste mensen. `Het is prachtig als je studenten de sprong ziet maken van de leerboeken naar echt wetenschappelijk onderzoek, als je ziet dat iemand echt door de wetenschap wordt gegrepen.' Hij betreurt het dan ook dat hij talentvolle afstudeerders niet altijd een promotieplaats kan aanbieden, zelfs niet als hij een goed idee heeft voor een onderzoeksproject. `Als je een goed idee hebt voor een onderzoekslijn, wil je het liefst meteen aan de slag om dat uit te werken. In de eerste geldstroom is daar nauwelijks ruimte voor. Dus ben je gebonden om eerst een projectaanvraag te schrijven voor financiering door FOM of STW. Daar gaat veel tijd in zitten en je hebt je eigen keuzes niet in de hand. Als je voorstel wordt afgewezen, kun je dat onderzoek niet voortzetten.'
Hilgenkamp ziet wel iets in een model waarbij wetenschappers op grond van `resultaten uit het verleden' financiële armslag krijgen zonder dat ze daarvoor projectaanvragen hoeven te schrijven. De eerste geldstroom zou volgens hem meer ruimte moeten laten voor creativiteit en voor het inspringen op actuele ontwikkelingen in de onderzoekswereld. `Maar niet onbeperkt,' nuanceert hij. `Het schrijven van een onderzoeksvoorstel heeft niet alleen maar nadelen. Het scherpt ook je ideeën aan, omdat je gedwongen wordt er goed over na te denken. Voor een model zoals ik dat voor me zie, zijn bovendien objectieve criteria nodig om vriendjespolitiek te voorkomen. En een overheid die het aandurft om wetenschappers financiële en creatieve ruimte te geven.'
Hans Hilgenkamp (Foto: Arjan Reef)
