István Vermes las het nieuws over de kunstblazen in de krant. `Ik dacht: hier is iets bijzonders gebeurd,' zegt de UT-hoogleraar die tevens arts-klinisch chemicus is in het Medisch Spectrum Twente en buitengewoon hoogleraar laboratoriumgeneeskunde aan de Semmelweis Medische Universiteit te Budapest. Het originele artikel in The Lancet temperde echter Vermes' enthousiasme: `De onderzoekers hebben heel knap chirurgisch handwerk verricht, maar qua tissue engineering is het eigenlijk niet echt een doorbraak .'
De blazen in het Lancet-artikel werden gemaakt voor een specifieke groep patiënten. Doordat zij geen zenuwfunctie in hun onderlichaam hebben, hebben ze ook na de operatie geen controle over hun blaas. Wel is hun levenskwaliteit sterk verbeterd doordat ze niet meer incontinent zijn en de blaas minder vaak handmatig hoeven te legen. `Maar de tissue engineering technieken die de onderzoekers gebruikt hebben, zijn eigenlijk vrij standaard,' zegt Vermes. `Zeker als we het vergelijken met de mogelijkheden van stamcellen en bio-actieve kunststoffen, waar het BMTI baanbrekend onderzoek naar verricht.'
De TNW-leerstoel Polymer Chemistry and Biomaterials (PBM), waaraan Vermes verbonden is, maakt zelf geen kunstblazen, maar doet onderzoek naar tissue engineering van verschillende andere weefsels, zoals bot, kraakbeen, spieren en bloedvaten. `Voor het reconstrueren van bloedvaten werken wij veel samen met vaatchirurgen in het MST. Daarbij gebruiken we eigenlijk altijd stamcellen,' zegt hij. `Stamcellen hebben nog geen specifieke functie, maar kunnen zich ontwikkelen tot elke gewenste celsoort.'
Een voordeel van stamcellen is dat ze zich veel sneller vermenigvuldigen, zodat het weefsel veel sneller klaar is. `Bij de kunstblazen in het Lancet-artikel, duurde het zeven tot acht weken voordat de blaas geschikt was om in het lichaam te brengen,' vertelt Vermes. `Dat was bij die patiënten niet zo erg, omdat zij geen acuut, levensbedreigend probleem hadden. Maar bij iemand die een hartinfarct heeft gehad kun je niet zo lang wachten. Die is na zeven weken hartstikke dood.'
Zo'n patiënt kunnen vaatchirurgen wel redden met een experimentele behandeling met stamcellen. Daarbij is het essentieel dat de stamcellen nog dezelfde dag worden geïnjecteerd. Door dat op de juiste plaats te doen, krijgen de cellen van het lichaam het signaal om zich te ontwikkelen tot bijvoorbeeld bloedvat. Vermes denkt dat stamcellen uiteindelijk ook bij het maken van een kunstblaas het beste resultaat zullen geven. `Misschien wordt het in de toekomst ook mogelijk om een nieuwe blaas te maken voor mensen die nog wel een werkend zenuwapparaat hebben. Bij hen zou je dan echt de blaasfunctie volledig kunnen herstellen.'
