Spil in dynamisch kennisveld

| Redactie

Zoveel anders zal het voor hem niet worden, verwacht hij. Ja, het werkveld is veel breder, maar het blijft draaien om dat ene begrip: kennisvalorisatie, het in brede zin uitbaten van kennis dus. Kees Eijkel (46) ontwikkelde er een passie voor. Per 1 juni stopt hij als commercieel directeur van onderzoeksinstituut Mesa+ en gaat hij aan de slag als boegbeeld van het UT-instituut Innovation Lab.


Die nieuwe naam is de aanduiding van het pakket van activiteiten op het gebied van octrooibeleid, de herinrichting van het UT-terrein annex facility sharing, het optuigen van het Kennispark Twente en de voortrekkersrol van de UT op dit front in de 3TU-federatie.

Octrooien en de heroriëntatie van de campus, dat zijn de elementen waar Eijkel in zijn functie druk op wil zetten. `Ja, gas op de plank. Binnen een jaar moeten we weten wat we met de campus willen. Ik besef dat dat lastig is. Het is nieuw, we hebben het nog nooit gedaan. Je zou een bouwstrategie moeten ontwikkelen die meegroeit met de doelen die je stelt. Het gaat om de interactie tussen ondernemerschap en wetenschap. Dat is een dynamisch proces, waar je je dorp op moet inrichten. Maar voor alle duidelijkheid: onderwijs en onderzoek staan in deze organisatie altijd voorop. Ondernemendheid en dus het vestigen van een klimaat waarin dat aspect kan gedijen, plus het genereren van kennis en het uitbaten ervan is complementair: de manier waarop je dat allemaal organiseert is bepalend voor je onderscheidend vermogen, je profiel.'

UT's bekendse pleitbezorger van kennis en innovatie, rector magnificus Harry van den Kroonenberg, zag de UT destijds als een kennisberg die nodig moest worden ontgonnen. Dat was in het begin van de jaren tachtig en er was nog een lange weg te gaan. Menigeen zal zich herinneren dat de samenwerking van de UT met het bedrijfsleven nog in de kinderschoenen stond en zelfs in bepaalde kringen hevige aversie uitlokte. Zo werd het bedrijf Hollandse Signaal Apparaten, nu Thales, stelselmatig buiten de UT-poort gehouden. Hoogleraren die het waagden zaken te doen met deze leverancier van defensie-apparatuur werden in de ban gedaan. Kees Eijkel kreeg, toen hij als promovendus in 1984 kwam te werken bij de groep van professor Jan Fluitman, er nog net een staartje van mee.

'Dat is ruim twintig jaar geleden. Als ondernemende universiteit zijn we dus nog niet eens zo heel lang bezig. In die twee decennia genereerde deze universiteit met spin offs 5000 nieuwe arbeidsplaatsen. Dat is in absolute zin iets om trots op te zijn en de laatste jaren gaat het steeds sneller. Er ontstaat kritische massa, we zitten dicht tegen een versnellingsfactor aan en dan kan het hard gaan. Ons begrip voor ondernemerschap wordt steeds groter. We worden zogezegd steeds rijper. Het vermogen van de UT om te verbeteren groeit met het jaar. We betrekken steeds vaker externe financiers bij onze business, we zetten waar mogelijk agressiever in op groei van bedrijven, het aantal participaties van onderzoeksinstituten in startende bedrijven neemt toe, onze visie wordt steeds helderder.'

Haar commerciële activiteiten heeft de UT ondergebracht in de Holding Technopolis Twente. Eijkel wordt er de uitvoerend directeur van, als uitvloeisel van zijn nieuwe functie. `Ik zie de holding als een instrument om de activiteiten van het Innovation Lab te ondersteunen.'

De in Heiloo geboren Eijkel, die wis-en natuurkunde studeerde in Amsterdam, noemt zich een geboren netwerker. Drive, kennis van zaken, passie, interesse, respect: het zijn aspecten die hij hoog in het vaandel voert. En dat verwacht hij ook van de mensen in zijn werkomgeving. Die aspecten zorgen voor meerwaarde en synergie, vindt hij. `Ik ben aangesteld om te stroomlijnen en structuur aan te brengen, dat is nodig. Er gebeurt al zoveel krachtigs binnen de UT en daaromheen. Neem een instituut als Nikos, de TOP-regeling, de facility sharing in ons eigen Mesa+ Park, de activiteiten die de zakelijk directeuren van de UT-instituten ontwikkelen, de inbreng van de Technologie Kring Twente. En natuurlijk de vakgroepen waar al die kennis vandaan komt. Het bruist. Vergeet niet dat de UT een bottom-up organisatie is. De dingen ontstaan van onderaf. Ik denk dat de doelstelling van het Kennispark, tienduizend nieuwe arbeidsplaatsen erbij tot 2020, realistisch is. Dat moeten we kunnen halen, als we het maar stevig aanpakken.'

Een van zijn taken is zoals gezegd al die zaken op elkaar af te stemmen en structuur en lijnen aan te brengen. Vanuit een centraal punt, anders loopt men langs elkaar heen en worden er kansen gemist. Dat geldt ook voor de werkzaamheden van de naast de instituten werkzame business accelerators.

Eijkel zit bij Mesa+ dicht bij een van de bronnen. Letterlijk, erbovenop. Het Mesa+ Tech Park - de benaming voor aparte productie- en kantoorruimten- zit vol met allerlei hightechbedrijfjes die, met de cleanroom binnen handbereik, proefseries draaien en serieproducties opzetten. Startende bedrijven kunnen er hun eigen apparatuur plaatsen en langzaam groeien naar een volwassen bedrijf.

Die opzet zou wat Eijkel betreft model kunnen staan voor een UT-brede ontwikkeling. Bijvoorbeeld in gebouw Langezijds, dat op termijn leeg komt te staan. Althans in een deel ervan, want om het hele gebouw te vullen zijn honderden bedrijven en bedrijfjes nodig, `en dat halen we niet, want de meeste zijn ook weer een keer weg.' `In een jaar of drie, vier zal al het UT-onderwijs en onderzoek zijn geconcentreerd op een nieuwe locatie tussen Langezijds, Horst en Meander. Als je ergens facility sharing wilt ontwikkelen dan moet je het daar doen. Echt een ideale locatie'.

Kees Eijkel beseft dat de UT financieel flink in de zorgen zit en die depressie zal nog wel even duren. `We zijn binnen deze organisatie allemaal een beetje gemankeerd door de bezuinigingen van de laatste jaren. Het zorgt voor verstoppingen in ons denken en verhindert optimale prestaties. Het is een lastige discussie: ik zie dat het bestuur van de UT een stoere positie wil innemen en ondanks die financiële kramp naar voren kijkt. We moeten er met z'n allen doorheen. Pas dan kan je als UT voluit je nationale en internationale kracht waarmaken. De toekomst van de opleidingen en de instituten, daar gaat het om. Dat zijn de motoren van dit bestel.'

Stay tuned

Sign up for our weekly newsletter.