Kitty Nijmeijer, onderzoeker aan de faculteit TNW, heeft een NWO-subsidie van 120.000 euro in de wacht gesleept. Van dat geld gaat ze de komende drie jaar onderzoek doen naar het gebruik van membranen om gassen van elkaar te scheiden.
De subsidie valt binnen het zogenaamde Meervoud-programma, bedoeld om de aanwas van vrouwelijke universitair docenten te stimuleren. `Een goed initiatief', vindt Nijmeijer. `Er zijn behoorlijk wat vrouwelijke promovendi, maar zodra je een stapje verder komt, zijn er nauwelijks nog vrouwen te vinden.'
Nijmeijer wil membranen gaan gebruiken om op een veel energiezuinigere en goedkopere manier aardgas en koolstofdioxide, of propaan en propeen van elkaar te scheiden. Nijmeijer: `Propaan en propeen komen vrij wanneer je nafta kraakt. Propeen is een gas dat je kunt gebruiken voor bijvoorbeeld tupperware en plastic tassen. Propaan kun je daar niet voor gebruiken. Die twee moet je dus van elkaar scheiden.' Op dit moment gebeurt dat voornamelijk door middel van destillatie. `Maar dat kost veel energie.'
Het idee om membranen te gebruiken voor de scheiding van gassen is niet nieuw. De huidige membranen hebben echter een te lage flux - ze produceren te weinig kubieke meters per tijdseenheid. `Bovendien is de zuiverheid te laag.' Nijmeijer wil zogenaamde `gefunctionaliseerde membranen' gaan gebruiken. Gefunctionaliseerde membranen zijn membranen waaraan een bepaalde stof is toegevoegd om zowel de flux als de zuiverheid te verhogen. In dit geval zijn dat ionische vloeistoffen, zouten die vloeibaar zijn bij kamertemperatuur.
Bij de scheiding van propaan en propeen wordt dat een ionische vloeistof met een zilverfunctionaliteit. `Want zilver reageert met propeen. Bij de scheiding van CO2 en aardgas wordt er vaak met amines gewerkt.'
De vraag die Nijmeijer wil beantwoorden is hoe die functies het beste in het membraan ingebracht kunnen worden. `Met andere woorden: hoe krijg je de hoogste flux en de hoogste zuiverheidsgraad?' Ze maakt daarvoor polymeermembranen in de vorm van een rietje. `We gaan proberen die ionische vloeistoffen te vermengen met het polymeer en zo het membraan te functionaliseren.'
Wat moet je dan vervolgens met die opgevangen CO2? Nijmeijer: `Bij de winning van aardgas ontstaan grote lege ruimtes in aardgasvelden. Je zou daar die CO2 in kunnen pompen. Bijkomend voordeel: daarmee win je tegelijkertijd ook het laatste `restje' aardgas. Het nadeel hiervan is dat die CO2 er voor eeuwig blijft zitten, net zoals dat aardgas er miljoenen jaren heeft gezeten. Het kan daar echter geen schade aanrichten: CO2 is inert, het reageert nergens mee.'
Kitty Nijmeijer (Foto: Arjan Reef)
