Uit het lood

| Redactie

Weet je wat het is, Mabel, we zijn het geloof in God verloren. En met God het geloof in de predestinatie. Lees de brieven van het scheepsvolk van De Ruyter, dan proef je welk rotsvast vertrouwen ons aan de Gouden Eeuw heeft geholpen. De Heer was onze herder. Hij geleidde ons. Hij zag er op toe dat wij onze stinkende best deden. En als er dan onverhoopt toch eens iets fout ging, dan was dat niemands schuld. Nee, dan had God andere plannen. Zonder deze bevrijdende overtuiging leefden we in de Middeleeu­wen. Toen verbrandden we heksen. En naar die situatie keren we nu weer terug. Met de massamedia als aanwakkeraars van het vuur.

Heksen

Zonder God en predestinatie is er voor alles een schuldige. Zelfs het klimaat is mensenwerk. Geloof in het toeval zou ons al bevrijden. Of vertrou­wen in de medemens. Maar dat staat ons niet aan. Wij willen ons lot in eigen hand hebben. En als we dat niet hebben, dan ligt ons lot in de hand van iemand anders. En die moet zich dus verantwoorden.

Als vroeger een vrachtwagenchauffeur iemand dood reed, dan zat zo'n man daar vreselijk mee. Dan moest hij zich verantwoorden tegenover God. Nu moet hij zich verantwoorden tegenover de vox populi. En als hij inder­daad niets fout gedaan heeft, dan moet iemand anders hebben gefaald. Zijn werkgever, de fabrikant van de vrachtwagen, de wegbeheerder, de minister. Ongeluk bestaat niet. Wie niet ogenblikkelijk stapels documenten kan overleggen waaruit zijn onschuld blijkt, wordt stante pede afgemaakt door de media. Het gevolg is dat niemand meer een scheet kan laten zonder stapels dossiers op te bouwen. God wenste geen bureaucratie. God keek de mens­heid in het hart. Precies het lichaamsdeel dat wij het meest wantrouwen.

Natuurlijk is het goed dat er regels zijn waarmee de kans op ongeluk­ken wordt verkleind. Maar het dient voldoende te zijn dat werkenden zich aan deze regels houden. In de heksenjacht van vandaag worden regels echter voornamelijk als reden aangewend om procedures in te voeren die er toe dienen dat managers, toezichthouders en andere witte boorden die mijlenver van de werkvloer verwijderd zitten, zich tegenover andere buitenstaanders kunnen verantwoorden. Of er onderwijl nog gewerkt wordt, dat interesseert niemand meer. De tijd dat KPN werkte voor bellend Nederland ligt ver achter ons. KPN besteedt nu al zijn aandacht aan de OPTA.

Als het al mogelijk is een maatschappij zo te reguleren dat er nooit iets fout kan gaan, dan is het een farce te denken dat de burger daarin gelukkig zal zijn. Maar inderdaad Mabel, het vergt politieke moed de burger dat te vertellen. Gemakkelijker is het ieder ongeluk met nieuwe regels en procedu­res te beantwoorden. Misschien moet je hierover eens in debat gaan met je aangetrouwde oom Pieter.

Stay tuned

Sign up for our weekly newsletter.