`Direct na de landing in Shanghai waren we in een andere wereld. Het vliegveld an sich oogde westers, maar het randgebeuren was van een totaal andere orde. Het wemelde er van douaneambtenaren en grondpersoneel. Véél meer dan op bijvoorbeeld Schiphol. Eenmaal buiten zagen we nog een raar tafereel: een man gaf de planten water terwijl het regende! Bizar, maar waar.'
Oldenbeuving verbaast zich er nog steeds over, maar begrijpt de achterliggende gedachte. `Het drukt de werkeloosheid. Net als de vele straatvegers met hun knullige bezempjes en de liftbedienden in hotels. Aan mankracht hebben ze in ieder geval geen gebrek. Die Chinezen zijn ook met zó veel. Een kleine universiteit heeft al ruim vijftigduizend studenten en natuurlijk een ruime, groots opgezette campus. In Shanghai bezochten we twee vooraanstaande universiteiten. Je zíet gewoon dat de overheid veel geld in het onderwijs pompt. Waar wij over één apparaat beschikken hebben zij er drie. Trots zijn ze ook. Vol lof praatten ze over hun universiteit, ze waren dan ook blij met onze komst. Maar ze konden niet bevatten dat wij, als studenten, de hele trip organiseerden. In hun cultuur regelen hoogleraren alles. Chinese studenten plaatsen hun professoren dan ook echt op een voetstuk. De afstand is groot. We merkten bijvoorbeeld dat de Chinese hoogleraren zich alleen richtten tot onze professoren. Wij stonden erbij als toehoorders.'
Na Shanghai vloog de groep noordwaarts richting Ningbo, een industriestad die volgens Oldenbeuving de laatste vijftig jaar werkelijk uit de grond is gestampt. `De stad is modern en heeft weinig met de oude Chinese cultuur te maken. We bezochten er Akzo Nobel en de directeur nam ons mee naar een Chinese raffinaderij waar ze alcohol aan boomwortelen onttrekken. De fabriek was stoffig, roestig en vies. Een schril contrast met Akzo Nobel. Medewerkers droegen slechts een mondkapje en zaten helemaal onder het stof. Arbeidsomstandigheden die we in Nederland absoluut niet toestaan. Net zoals de hectische verkeerstoestanden. Automobilisten claxonneren, halen zowel links als rechts in en lappen regels aan hun laars. De chaos was compleet toen onze buschauffeur vol op de rem trapte om een onbesuisd overstekende taxi te ontwijken. Op dat moment stond hoogleraar Hans Hilgenkamp in het gangpad een praatje te houden. Hij botste keihard met zijn hoofd tegen de tv. Ik geloof dat-ie nog steeds koppijn heeft.'
Na drie dagen Ningbo stapten de studenten op de trein naar Hefei, wederom een grote industriestad. `Hier bezochten we het Plasma Physics Instituut waar we voor het eerst oog in oog stonden met een kernfusiereactor. Zeer indrukwekkend. Het is een van de paradepaardjes van de natuurkunde en dé toekomst op energiegebied. Dat doet je wel wat. Via Shanghai vlogen we verder naar Xi'an. Een typisch Chinese stad met tempels, puntdaken en lampionnen. Cultuursnuiven dus. Toen naar Pingyao, een meer landinwaarts gelegen stadje waar stof en vuiltjes door de lucht zweefden. Het gruis sloeg op onze kelen en longen. Zo erg dat sommigen niet eens meer konden praten. Zeer pijnlijk.'
Daarna stond Beijing op het programma. `Op de Beijing University of Chemical Technology hadden studenten een feestje voor ons georganiseerd, maar wel naar Chinese maatstaven: met glaasjes water, een stoelendans en een quiz. Een van de bedrijven die we bezochten was Ameco, een samenwerking van Air China en Lufthansa. We kregen een rondleiding door de hangar, wat iedereen heel bijzonder vond. We mochten overal rondlopen en inkijken.'
Oldenbeuving vertelt verder dat ze, als groep, vaak in the picture stonden. `In vergelijking met de Chinezen zijn wij natuurlijk reuzen. Veel mensen wilden graag met ons op de foto. Ook spraken ze ons out of the blue aan, gewoon om Engels te oefenen.'
Nog even terug naar de onderzoeksvraag. Oldenbeuving ziet dat China heel graag wil. `Toch betwijfel ik of China wereldleider kan worden op het gebied van wetenschap en technologie. We zien dat het oude China verdwijnt en dat er nieuwe, hypermoderne steden voor terugkomen. Het is afwachten hoe lang ze die vernieuwingsdrang kunnen volhouden.'
Beelden van de studiereis in China. Ruud Oldenbeuving staat eerste van links
