In 2010 komt Nederland vijfenzeventigduizend hoogopgeleiden te kort. De HBO-raad en de Raad voor Werk en Inkomen (RWI) hebben de problemen geanalyseerd en premier Balkenende om maatregelen gevraagd.
Doekle Terpstra, voorzitter van de HBO-raad, schilderde de minister-president vorige week een helder scenario. In 2007 is de arbeidsmarkt voor hoogopgeleiden in balans, maar daarna gaat het mis. Tot en met 2010 studeren er jaarlijks veertigduizend hoogopgeleiden af die kunnen kiezen uit maar liefst vijfenzestigduizend vacatures.
Een luxeprobleem? RWI-voorzitter Jan van Zijl vindt van niet: als werkgevers geen personeel kunnen vinden, dan zullen ze hun heil elders gaan zoeken, ten koste van de innovatiekracht van Nederland. Of bedrijven in het buitenland beter af zijn, valt niet direct af te leiden uit de analyse. Wel wordt er op gewezen dat het aantal hoogopgeleiden in twee op de drie geïndustrialiseerde landen sneller stijgt dan in Nederland.
Gezamenlijk constateren RWI en HBO-raad dat de doorstroming naar het hoger onderwijs het grootste knelpunt vormt. Omdat het aantal instromende havisten en vwo'ers weinig hoger kan, zal de groei van het aantal hoogopgeleiden vooral uit het mbo moeten komen. Maar volgens Van Zijl is dat makkelijker gezegd dan gedaan, zeker nu er op de aantrekkende arbeidsmarkt veel vraag is naar vakmensen. Bijkomend probleem is dat steeds meer mbo'ers niet het voor het hbo vereiste niveau vier bereiken.
Conclusies en speerpunten hebben RWI en HBO-raad niet opgenomen in hun rapport. Volgens Terpstra spreken de feiten voor zich en is het document vooral bedoeld als uitnodiging aan het kabinet en de sociale partners. `Vorig jaar hebben we een topconferentie gehad over de economie, dit najaar willen we een topconferentie over het onderwijs en de economie.' Premier Balkenende nam de uitnodiging namens het Innovatieplatform met beide handen aan. `Het gaat goed met de Nederlandse economie, maar we mogen niet op onze lauweren rusten.'
