Visie 21? Hoe kom je erbij?
`Via een omweg. Na mijn studie Europese bestuurskunde aan de UT wilde ik het bedrijfsleven in. In een grote kapitalistische organisatie zou ik niet zo snel tegen muren oplopen dacht ik. Daar zou alles veel sneller gaan dan bij een overheid en zou ik veel kunnen leren. Het werd Exxon Mobil. Ik heb marketing gedaan, twee jaar in Rome gezeten in een financiële functie en in mijn laatste baan in de retail marketing was ik verantwoordelijk voor een hele regio tankstations. Ik heb er veel geleerd, maar wilde toch weer terug naar de bestuurskundige issues. Ik miste de inhoud.'
En dus het roer omgegooid?
`Dat ging eigenlijk toevallig. Ik kwam een vriendin ophalen die bij adviesbureau Samhoud werkt en ik raakte aan de praat met de eigenaar Salem Samhoud. Hij doet veel met visiecreatie in bedrijven. Zo'n proces waarin je onderzoekt wat mensen bindt en waar ze met elkaar naar toe willen, levert organisaties veel positieve energie op. Salem bedacht dat visiecreatie ook op landelijk niveau zou kunnen werken. Hij had Visie 21 al op de plank liggen en zocht nog een projectleider. Ik vond het meteen een leuk en goed plan. En ook nodig. Ik vind dat Nederland wel een visie kan gebruiken.'
Want?
`Nederland is een beetje stuurloos en in staat van verwarring. Uit ons onderzoek blijkt dat Nederlanders heel somber zijn over de toekomst als het gaat om betaalbaarheid, veiligheid en criminaliteit. Ze hebben veel pessimistische en wantrouwige gedachten. Bevolkingsgroepen praten over elkaar in plaats van met elkaar en de politiek speelt daar een polariserende rol in. Sowieso kijkt de politiek alleen op de korte termijn naar Nederland. Wat wij willen is een langetermijnvisie. We willen trots en zelfvertrouwen terugbrengen in de samenleving. Een positief toekomstbeeld neerzetten. Waar willen we over vijftien jaar staan en wat moeten we daar vandaag voor doen?'
En hoe kom je tot zo'n visie?
`We willen weten wat het Nederlandse volk vindt. Daarom organiseren we elke dinsdagavond in steeds een andere stad een publieksarena, waarvoor we allerlei verschillende mensen uitnodigen. Dat doen we 21 keer. Vorige maand waren we nog in Enschede. We vragen de deelnemers allereerst waar ze trots op zijn en waar ze zich voor schamen. Veel mensen schamen zich voor het asielbeleid en de onderlinge verharding. Deelnemers zijn heel erg op zoek naar een balans tussen solidariteit en eigen verantwoordelijkheid, want die balans is zoek.'
Heb je zelf ook een negatief beeld van Nederland?
`Inmiddels ben ik een onverbeterlijke positivist geworden. Dat komt door die arena's waar ik al die mensen spreek die iets positiefs voor hun land willen doen en er het beste mee voorhebben. Maar toen ik in het buitenland zat, kreeg ik wel een scherper beeld van mijn eigen land. Nederlanders kunnen heel bot en ongemanierd zijn en zich zorgen maken om kleine dingen. Waar gaat het eigenlijk over? We moeten minder klagen en positiever naar ons land kijken. Ik ben wel altijd trots geweest op de Hollandse ondernemersgeest, Nederlanders zijn heel creatief en nieuwsgierig, altijd onderweg.'
Wat komt er tot nu toe uit de arena's?
`Tijdens deze bijeenkomsten formuleren de deelnemers een missie en een gewaagd doel. Ik zal er een paar noemen. In Groningen wilde men dat Nederland in 2021 zou excelleren in integreren. In Enschede vond men dat Nederland in 2021 een voorbeeld moet zijn van een samenleving waar ontplooiing en ontwikkeling centraal staan.'
Klinkt niet echt meetbaar.
`Nee, maar dat hoeft ook niet per se. Als het maar ambitie uitstraalt. Wij vinden vooral het proces heel waardevol. Die arena's hebben een verbindend effect, er komt een discussie op gang. Daar gaat het om. Uiteindelijk wordt uit de uitkomsten van alle arena's een visie van het Nederlandse volk gedestilleerd en die bieden we in september aan de koningin aan. Aan die visie hangen we concrete acties. En ook daarna willen we een platform blijven voor dit soort initiatieven.'
Je bent projectleider tot september? En dan?
`Ik weet het niet, mijn horizon reikt nu tot september en dan zie ik wel verder. Maar deze overstap is me goed bevallen. Mijn baan geeft me een groot gevoel van verantwoordelijkheid: als ik niks doe dan gebeurt er ook niks.'
Carolien Bijen: `Ik ben een onverbeterlijke positivist.'
