De setting van de twee werkconferenties over de voorgenomen reorganisaties binnen de UT had een experimenteel karakter. Eerst een algemene inleiding, daarna interactieve discussies in kleinere groepen.
De insteek: maak van je hart geen moordkuil. `Als men zich niet verweert, is dit het plaatje', had Kas de Vries al in een interview (over de nota) gewaarschuwd. De procesmanager werd op zijn wenken bediend.
(zie ook artikel voorpagina)
Teneur van de kritiek uit de zaal: college van bestuur, we missen een heldere analyse van de problematiek, doe dat eerst en kom dan pas met mogelijke oplossingen. Wat velen al direct irriteerde was de nogal zakelijke programmering van de twee dagen. De Vries op de eerste dag: `Ik wil om precies vijf voor half twee afronden omdat Kees van Ast dan in de auto moet zitten voor een andere afspraak'. Die opmerking werd hem door de aanwezigen niet in dank afgenomen, net zomin als er veel waardering was voor het feit dat CvB-voorzitter Anne Flierman, immers `de hoogste baas van de UT', zich in het geheel niet liet zien vanwege andere verplichtingen. `Op deze manier voelen we ons niet serieus genomen. Het CvB en de figuren daaromheen vergeten dat ze met mensen te doen hebben. Dit gebrek aan invoelend vermogen is illustratief voor de wijze waarop het college met de materie omgaat', was kort samengevat een veelgehoorde klacht tijdens de lunch die ook al in hoog tempo en staand soldaat moest worden gemaakt.
Kaarten
Het curieuze spelmateriaal van de twee bijeenkomsten: een heel stel rode, groene en witte kaarten waarop de deelnemers weloverwogen, of uit de losse pols, hun al of niet scherpe munitie konden afvuren. Stukje amusante invultherapie dus. De sfeer: een beheerste gelatenheid, zonder zware emotionele uitschieters.
Maar het kaartenfestival sprak voor de goede verstaander boekdelen. Wat men in het openbaar niet wenste op te merken, deed de viltstift wel in zwierige letters. Sommigen gaven er een toelichting bij of hielden een betoog over beladen onderwerpen als het hardnekkige wederzijdse wantrouwen tussen de faculteiten en diensten. Alsof het gescheiden werelden zijn en het ene kamp meer waard is dan het andere. `Met deze nota wordt die kloof alleen maar benadrukt. Hoe herstel je dat? Het ligt niet aan de structuur.'
Anderen vroegen zich hardop af wat er dan nog efficiënter moet. Of stelden dat het kwaad bij de wortel moet worden gepakt. `Het gaat om het matchingsverhaal. Dat is finaal uit de rails gelopen. Wat we nodig hebben is een manager die op dit vlak orde op zaken stelt.' De gedachte erachter: voorkom daarmee dat de dienstverlening over een paar jaar opnieuw aan de beurt is. En zullen de faculteiten in de nieuwe situatie gedwongen worden hun ict-behoeften intern in te kopen? (nee, antwoordde het CvB in zijn nawoord, ze kunnen ook een externe leverancier inschakelen).
Geen analyse
Kees van Ast reageerde in de volgende algemene bewoordingen op de kritiek vanuit de zaal. `Er dreigen misverstanden te ontstaan. We hebben als CvB vastgesteld dat zich een financieel probleem voordoet: de matching. Naar onze inschatting zijn er mogelijkheden om efficiënter te werken op deze universiteit. Daar ligt geen diepgaande analyse aan ten grondslag.
We moeten nog nader uitzoeken hoe die efficiency het beste kan worden bereikt. Ik kan slecht accepteren dat dit (de nota, red.) als niet-transparant gezien wordt. We hebben onze gedachten daarin neergelegd. Ik vind dat transparant en helder. We hebben overeenstemming met het UMT en dit is slechts een discussiestuk. Ik kan dat niet vaak genoeg benadrukken.'
Van Ast erkende dat er de afgelopen jaren al het nodige is gebeurd, `maar er moet nog een aantal slagen gemaakt worden. De analyse gaat dus nog komen. Er ligt ook geen reorganisatienota, maar een discussienota. We hebben de intentie om te luisteren en dingen mee te nemen, maar we willen ons wel aan de taakstelling (vijf miljoen ombuiging, red.) houden.'
En de kwaliteit? `Die staat voorop', aldus Van Ast. `We zijn niet in de positie om ellenlang te discussiëren. We willen beleid voeren en daar gaan we samen naar kijken.' Of het personeel ook betrokken wordt bij het vervolgtraject, was een vraag uit de zaal. Van Ast: `U zit hier niet voor niets. Ik zal kijken hoe we dat fysiek kunnen regelen voor de zomer.'
Wordt vervolgd dus.
BLOEMLEZING
Laarzen, maar zonder een spatje modder
Een kleine bloemlezing uit de opmerkingen, kaarten en lunchgesprekken tijdens de twee werkconferenties:
-Het CvB moet op stage. Het heeft flinke laarzen aangetrokken, maar er zit geen spatje modder aan. Het heeft zich niet verdiept in wat er op de werkvloer gebeurt. Dat moet eerst.
-Als er geen vijf miljoen nodig was geweest, dan was dit niet onder het motto efficiency in gang gezet.
-Je kunt niet zomaar opschrijven: we gaan vijf miljoen bezuinigen omdat je dat bedrag toevallig tekort komt in het primaire proces.
-Ik mis de onderzoeksinstituten.
-Waarom zijn de diensten PA&O en FEZ buiten de discussie gehouden?
-Waar is de CvB-voorzitter?
-Het nieuwe bureau van de universiteit wordt een geweldig waterhoofd en leidt tot nieuwe bureaucratie en verkokering.
-Centralisatie reduceert de persoonlijke betrokkenheid bij het onderwijs en de studierichtingen.
-Waarom vijf miljoen?
-Het flankerende HRM-beleid ontbreekt.
-Wat is de relatie met de reorganisatie van vier jaar geleden en wat is er misgegaan?
-De meerwaarde van diensten als DiSC en ITBE is nooit geëvalueerd, kwantitatief noch kwalitatief.
-De beoogde meerwaarde van de fusie tussen CIV, bibliotheek, en onderwijskundig centrum is nu al verloren gegaan.
-Is er gepraat met de klanten, c.q. de afnemers van onderwijs en ict?
-De kwaliteit van de dienstverlening staat haaks op het bezuinigingsvraagstuk. De bezuinigingstargets worden belangrijker gevonden dan een goede dienstverlening. Student en onderzoek moeten op de eerste plaats staan.
-Formuleer eerst duidelijk je doelstellingen, voer een grondige procesanalyse uit en kies pas dan voor een vorm.
-Standaardisatie is een middel en mag geen doel op zichzelf zijn.
-Het doel van het college is niet: efficiënter werken, maar vijf miljoen bezuinigen.
-Het 3TU-proces levert straks geheid weer allerlei veranderingen op. Ik zou graag zien dat het college niet overal op reageert met reorganisaties.
-Flierman heeft in zijn verwondernotitie een aantal centrale waarden genoemd die hij belangrijk vindt voor deze universiteit: vertrouwen, ambitie, respect en openheid. Die waarden bespeur ik niet in deze notitie. Dat moet me van het hart. Een valse start van de collegevoorzitter.'
Beeld van de vele tientallen, wellicht honderden `stembriefjes' met kritiek, opmerkingen en suggesties. (Foto: Maurits Diephuis)
Kees van Ast: …geen analyse… (Foto: Arjan Reef)
