Een gouden jubileum, van harte. Wat staat er nog gegrift in het collectief geheugen van vijftig jaar geleden?
‘Tegenwoordig is een voltijdsopleiding bestuurskunde een vanzelfsprekendheid op veel universiteiten. Dat was het toen niet. Er waren wel vakken, er was ook al wel een enkele hoogleraar bestuurskunde in Nederland. Maar nog geen voltijdsopleiding, totdat we daar in Twente mee begonnen. Wat ik altijd meekreeg sinds ik hier werk was dat er het idee heerste dat we sterker konden worden door ons breder te oriënteren dan alleen de techniek. Ik heb me trouwens ook eens laten vertellen dat het voor de dynamiek op de campus wel goed was dat er niet alleen jonge mannen rondliepen. Dat dat er mede aan bijdroeg dat er een allereerste niet-technische opleiding kwam op de campus. Ook daar zit misschien wel een kern van waarheid in.’
Wat is er anno 2026 blijven hangen van de ‘oude’ bestuurskunde-filosofie?
‘Grappig genoeg bleek er in het UT-archief nog een vel papier bewaard te zijn van een van de oprichters van de opleiding, Henk Brasz. Daarop stond in priegelig handschrift een curriculum over meerdere leerjaren uitgetekend, inclusief de vier kerndisciplines: recht, sociologie, economie en politicologie. Dat was decennialang het recept en de herkenbaarheid van de opleiding. Daar is nu eigenlijk niks meer van overgebleven als je naar het curriculum kijkt. Wat onze bestuurskunde altijd kenmerkte was de breedheid van de opleiding. Dat hebben we nooit losgelaten. Nog steeds vanuit de filosofie: om een probleem op te lossen moet je vanuit verschillende invalshoeken naar dat probleem kijken.’
Is die boodschap ook de rode draad op het symposium dat jullie organiseren?
‘Het komt ongetwijfeld terug. Onze keynotespreker is alumnus Peter Scholten, tegenwoordig hoogleraar aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en expert op het gebied van bestuurskunde en migratie. Hij zei het ons al in aanloop naar het symposium: in Twente leerde hij dat hij een probleem geworteld in de politiek of bestuurskunde pas kon begrijpen door het van meerdere kanten te benaderen. Dat is hem altijd bijgebleven in zijn werk. En uiterst bruikbaar als je kijkt naar zijn onderzoek naar migratie, misschien wel hét grote maatschappelijke thema de laatste jaren.’
Wat staat er naast zijn lezing op het programma?
‘We gaan ook met elkaar in gesprek over de vele rollen die bestuurskundigen kunnen aannemen. Daarnaast zijn er in totaal dertien verschillende themasessies. We hebben een mooi programma staan op 6 november, met gelukkig ook veel ruimte voor pauzes tussendoor. We verwachten namelijk veel oud-collega’s en alumni. Juist de mensen maken zo’n dag, dus we hopen dat er mooie gesprekken ontstaan.’
Interview Ank Bijleveld
Komende week, in aanloop naar het symposium, publiceert U-Today een interview met een bestuurskunde-alumnus van naam en faam: Ank Bijleveld. Ze studeerde bestuurskunde van 1980 tot 1986 en werd later onder andere minister van Defensie. Tegenwoordig is ze voorzitter van de Twente Board.
In het essay dat jouw collega Rik Reussing schreef over de geschiedenis van de opleiding staat dat bestuurskunde eind jaren tachtig een faculteit was en bijna duizend studenten telde. Zijn de hoogtijdagen niet voorbij, als je die cijfers naast vandaag de dag legt?
‘Ik spreek liever van golfbewegingen. En ik kan ook zeker niet ontkennen dat we uit een dipje komen. Daar lagen bepaalde keuzes aan ten grondslag en er is altijd de constante druk om te specialiseren… Je probeert je altijd opnieuw uit te vinden om relevant te blijven. Maar ik heb ook de indruk dat we dat dipje achter ons laten. We zijn onszelf namelijk opnieuw aan het uitvinden. De opleiding verandert van naam, (van Management, Society & Technology, red.) terug naar het vertrouwde bestuurskunde. En het curriculum van de bachelor is herontwikkeld. Daarin grijpen we terug op onze tradities, in combinatie met een blik op de toekomst. Eén been in het verleden, één in de toekomst dus.’
Op wat voor manier?
‘Die traditie zit in de ontwerpgeest, passend bij een technische universiteit. In ons geval slaat dat vooral op het ontwerpen van beleid. Die ontwerpgeest koppelen we aan de grote vraagstukken van vandaag de dag en ons probleemgestuurd onderwijs. Denk alleen al aan de invloed van big tech op onze rechtsstaat en democratie. En dat we dan afvragen hoe dat werkt, of het bepaalde kernwaarden ondermijnt en hoe je er beleid voor kan maken.’
Met andere woorden: op naar de komende vijftig jaar bestuurskunde in Twente?
‘We kunnen in ieder geval weer bouwen, dus dit is een heel leuke tijd. We hebben veel relatief jonge mensen in de groep, er is veel energie. Natuurlijk is er behoorlijk wat concurrentie bijgekomen. Als eerste voltijdsopleiding bestuurskunde van Nederland kregen we op een gegeven moment te maken met de wet van de remmende voorsprong. Toen ik hier 25 jaar geleden begon behoorden we tot de top van Europa als het gaat om verkiezingsonderzoek. Ik ben ervan overtuigd dat we binnen 25 jaar op een ander vlak weer tot de top van Europa behoren. In wat precies? Iets op het snijvlak van openbaar bestuur, technologie en de samenleving, maar dat wil ik niet te veel inkleuren. Dat moeten we namelijk de komende jaren samen doen.’
Het volledige programma van het jubileumsymposium ‘50 jaar Bestuurskunde: een rijke geschiedenis, een mooie toekomst’ is hier te vinden. Geïnteresseerden kunnen zich aanmelden tot en met donderdag 29 oktober 2026.
