 |
| 3D-weergave van het nieuwe NanoLab, met rechts de Zuidhorst. Links komt de cleanroom en daarachter komen de laboratoria. |
In het NanoLab komt duizend vierkante meter cleanroom en nog eens achthonderd vierkante meter aan nieuwe laboratoria. De huidige cleanrooms bij de Hogekamp voldoen niet meer, vertelt hoofd Mesa+ cleanroom Gerard Roelofs. `Na bijna twintig jaar zijn die afgeschreven. We hebben ons in de beginjaren sterk geprofileerd op micro-technologie, maar om het nano-technologisch onderzoek een stap verder te brengen, moet je een factor duizend kleiner gaan werken.'
`En dan loop je tegen ruimtecondities aan', vervolgt hij. `De omgeving zal nog stabieler moeten zijn. Een temperatuurverandering van een tiende graad kan bijvoorbeeld al van invloed zijn op de meetresultaten van een apparaat.' Andere factoren waar rekening mee moet worden gehouden, zijn de luchtvochtigheid en de lichtinval. Daarnaast moeten de cleanroom en de laboratoria stofvrij en trillingsarm zijn, want de apparaten die gebruikt worden, zijn zeer gevoelig voor stof en trillingen.
 |
| De bouwput waar het nieuwe NanoLab gebouwd wordt |
Die `trillingsarmoede' wordt volgens Roelofs de specialiteit van het nieuwe NanoLab. `De omgeving van het gebouw wordt verkeersluw en de aanlevering van goederen gebeurt zo dat de auto's niet langs de laboratoria en de cleanroom rijden. Bovendien komt er een heel stabiele betonvloer van tachtig centimeter dikte. De wanden staan daar niet rechtstreeks op, maar hangen boven die vloer aan de stalen spanten van de overkapping. De ruimte tussen vloer en wand wordt gedicht met rubber dat geen harde trillingen kan overbrengen.'
Een deel van de apparatuur die in het huidige NanoLab staat, verhuist mee. Maar er komt ook nieuwe apparatuur, dankzij het nanotechnologieprogramma NanoNed. Roelofs: `We bouwen momenteel bijvoorbeeld aan atomic layer depositie apparaten. Nu kunnen we laagjes van materialen fabriceren van een dikte in micrometers, maar met de nieuwe apparatuur kunnen we een factor duizend kleiner werken, op nano-niveau dus. Technisch zijn we straks tot heel veel in staat.'
 |
Het NanoLab komt naast het eveneens nieuw te bouwen Carré. Hier, in Meander en de Horst, worden veel vakgroepen gehuisvest die gebruik gaan maken van de cleanroom en de laboratoria. Daarom verwacht Roelofs naast een technische ook een organisatorische vooruitgang. `Het is geclusterd en alle groepen zitten dan dicht bij de faciliteiten. Bovendien is de huidige cleanroom een labyrint van apparaten, terwijl in het nieuwe NanoLab alles strak en logisch geordend wordt. Ik hoop dat hierdoor ook meer wisselwerking tussen de verschillende vakgroepen ontstaat.'
Volgens Roelofs krijgt de UT met het nieuwe NanoLab een unieke positie in Nederland. `Er zijn Europese instellingen met een soortgelijk gebouw, maar ik denk dat we met onze veelzijdige apparatuur ook in Europa een bijzondere rol kunnen spelen.' Dat moet ook. `Je wilt eigenlijk continu vooroplopen en met het nieuwe NanoLab wordt baanbrekend onderzoek mogelijk.'
 |
De TU Delft bouwt ook aan een nieuw laboratorium en dat zal volgens Roelofs qua gebouwcondities gelijkwaardig zal zijn aan het Twentse NanoLab. `Het heeft zo'n beetje dezelfde eisen, maar toch denk ik dat wij wat betreft de trillingen net een factor beter zullen zijn. In Twente is de omgeving al een stuk rustiger dan in het westen en bovendien schijnt het dat we hier op een gunstigere ondergrond zitten.'
De bouwwerkzaamheden aan het NanoLab en Carré zijn te volgen via vier webcams die zijn opgesteld in de AKI, de Zuidhorst, de Horsttoren en de Zilverling. Op de website www.utwente.nl/vastgoed/webcams kun je zien hoe het bouwen vordert. In de hal van de Horst staat een soort expositie met maquettes van de gebouwen. In mei 2009 moet het NanoLab in gebruik genomen worden.
