 |
| Nicole Haye op de Enschedese Oude Markt, vlak na de uitreiking van de Van Damme prijs.Foto:Arjan Reef |
In het pand van GE Plastics, op industrieterrein Dombosch, viert een aantal medewerkers op donderdagochtend een klein feestje. Ze eten taart omdat hun baas, Nicole Haye, van haar universiteit een award heeft gekregen. Collega's geven haar bloemen. `Omdat we trots op je zijn.' Ongedwongen kletst Haye met haar personeel. Over haar vakantie in Portugal, die ze voortijdig moest afbreken om de award in ontvangst te nemen, over haar tweede zwangerschap die nu zes maanden gevorderd is, over het nieuwe huis van een collega.
Succes moet je vieren en delen met anderen, zoveel heeft Haye al wel geleerd in haar carrière. `Je kunt wel samen met je team heel perfect werk afleveren, maar als dat iedereen ontgaat, schiet je er ook niets mee op. Laat mensen weten wat je doet en zorg dat het opvalt. Daarom vier ik dit met het hele bedrijf en mail ik ook mijn meerderen binnen GE Plastics even wat ik gewonnen heb.'
Haar vriendinnen van Trasiboulos (een onafhankelijk dispuut met zestien leden) lieten in hun voordracht weten dat Nicole een geboren netwerker is, een vrouw wier leiding gemakkelijk geaccepteerd wordt en iemand die dol is op shoppen, vooral op schoenen. Haye, die op een doorsneedag in Raamsdonksveer regelmatig wisselt tussen gevaarlijk hoge hakken en praktisch veiligheidsschoeisel, moet er om lachen. `Noem mij een vrouw die níet dol is op schoenen.'
 |
| Helm op, veiligheidsschoenen aan en oordoppen in; Haye loopt regelmatig even binnen bij productie. |
Ze heeft bij GE Plastics de leiding over een `klein plantje' met honderd medewerkers dat plastic op maat levert aan klanten in heel Europa. `De orders variëren van 25 kilo tot 20 ton.' Er zijn vijftien productielijnen waaraan in drie verschillende ploegen 24 uur per dag wordt gewerkt. Haye heeft haar kantoor naast de productiehal, zodat ze zo binnen kan wippen. Helm, bril, jasje, schoenen en op maat gemaakte oordoppen liggen standaard binnen handbereik.
Ze nodigt uit te gaan lunchen in het nabijgelegen Geertruidenberg. Prikkend in een salade vertelt ze over de Marina van Damme prijs, die haar tot rolmodel heeft gebombardeerd. Een goede zaak, vindt Haye, want daar ontbreekt het Nederlandse vrouwen aan. `Mijn moeder zat thuis met drie kinderen. Vrouwen van mijn generatie hebben nog te weinig voorbeelden van hoe het ook kan. Ik heb binnen GE ook bewust naar rolmodellen gezocht.'
Zelf werkt ze fulltime, haar vriend Jan Willem ook. Zoon Luka van zestien maanden gaat vijf dagen per week naar de crèche. Haye weet nog goed dat ze een plekje voor hem zochten. `We kwamen ergens terecht en ze vroegen ons voor hoeveel dagdelen het was. Tien, zei ik. Dat had die vrouw in de twintig jaar dat ze op die crèche werkte niet vaak meegemaakt. Ze keek me aan alsof ik een ontaarde moeder was. Nee, ze vond Jan Willem geen ontaarde vader, eerder een watje omdat z'n vrouw zonodig moet werken, haha.'
Haye vond een andere crèche, waar ze zich wel thuis voelen. `Luka kan er van zeven tot zeven naar toe en dat is heerlijk. Dit heb ik ook liever dan een sociaal netwerk van moeders en buurvrouwen waar je de hele tijd dankjewel tegen moet zeggen. Het is nu professioneel geregeld.' Last van een schuldgevoel hebben zij en haar vriend niet. `Ik zou niet weten waarom mijn kind de hele dag bij mij zou moeten zijn. Hij heeft het op de crèche heel leuk en ik leer er op mijn beurt ook van. Ik vraag de leidsters vaak om advies. Ik ben zijn moeder, maar weet niet alles het beste. Net zoals ik op de plant de baas ben en ook niet alles het beste weet.'
De recente aandacht voor feministe Heleen Mees (schrijfster van `Weg met het deeltijdfeminisme') die Nederlandse moeders aanvalt op hun `inferieure deeltijdbaantjes', heeft ze gevolgd. Voorzichtig: `Ik hou er op zich wel van hoor, dat iemand de knuppel in het hoenderhok durft te gooien, maar om nou iedereen over één kam te scheren? Je hebt mensen die zoveel lol in hun werk hebben dat ze er vol voor willen gaan, óók als ze kinderen hebben. Maar niet iedereen heeft zo'n baan of zo'n instelling. Je hebt immers ook mensen zónder kinderen die parttime werken.'
Volgens Haye speelt ook geld een rol. `Ik ben me ervan bewust dat ik me door mijn salaris bepaalde dingen kan veroorloven. Het huis en de tuin laat ik doen, ik heb iemand voor de was en boodschappen bestel ik online. Dan hoef ik daar mijn weekend niet aan te besteden. De crèche kost ons 1100 euro in de maand. Ik begrijp dat iemand met een lager salaris dat minder gemakkelijk kan opbrengen. Maar ik vind wel dat vrouwen zich moeten afvragen wat de ware reden is dat ze thuiszitten. Kijk goed naar je keuze. Lukt het écht niet om fulltime te werken? Is het echt te duur om het huishouden uit te besteden? Je verdient, zeker als hoogopgeleide, altijd meer dan iemand die de was voor je doet.' Sommige dingen moet je dan maar accepteren, vindt Haye. `Niet gaan zeuren dat de handdoekjes anders zijn opgevouwen dan jij het doet. Dat is dan maar zo.'
Schuldgevoel laat ze zich niet aanpraten. `Toen ik voor mijn werk in andere landen woonde, zag ik dat het ook anders kan. De Spanjaarden en de Portugezen met wie ik samenwerkte, zijn allemaal opgevoed in gezinnen waar de ouders beide fulltime werkten. Die mensen maakten op mij geen ontspoorde indruk. Maar onze moeders werkten niet, wij zitten vast in een ander stramien.'
Zolang het de Nederlandse vrouw aan rolmodellen ontbreekt, wil Haye er graag een zijn. Wat zijn haar tips? `Maak keuzes. Je kunt niet alles doen, niet én keihard werken én een perfect huishouden hebben én een druk sociaal leven leiden. Je moet ook dingen laten. Ik heb bijvoorbeeld geen televisie, dat levert me zo twintig uur per week op. Ten tweede: laat je niet uit het veld slaan, heb lak aan wat anderen vinden. Dat vereist een bepaalde hardheid, dat geef ik toe. Ten derde: zoek een rolmodel. Ik heb er intern een paar en ik kijk hoe zij het doen en wat ik daarvan kan leren. En misschien het belangrijkste: spreek uit wat je wilt bereiken in je loopbaan.'
In haar werk voor GE probeert ze andere vrouwen een kans te geven. `Ik ben lid van het Professional Womens Network van GE. Senior-vrouwen fungeren als mentor voor jongere vrouwen in het bedrijf. Zo'n netwerk is hartstikke goed voor je contacten, bovendien organiseren we veel leuke dingen. Als mentor hoop ik jongere vrouwen zelfvertrouwen te geven. Als je een man vraagt om iets nieuws te doen dan zegt hij: dat doe ik. Een vrouw zegt: ja maar, dat heb ik nog nooit gedaan.'
Een voorwaarde om de drukke combinatie werk-gezin vol te houden is lol in het werk, zegt Haye. `En dat heb ik. Ik vind het leuk om met z'n allen naar een bepaald doel toe te werken. Je moet de mensen zo zien te motiveren en te enthousiasmeren dat ze samen met jou die kant op willen. Ik heb geleerd om daarbij niet te snel te gaan. Vroeger zat ik al op het eindpunt en was ik de rest onderweg verloren. Je moet niet vergeten dat sommige veranderingen enorme impact op mensen hebben. Ik heb, toen ik naar Raamsdonksveer kwam, een nieuw orderafhandelingsysteem geïntroduceerd en verschillende Europese afdelingen `klantenservice' geïntegreerd. Dat is een gigantische verandering geweest en het is de kunst om de mensen dan binnenboord te houden.' Haar personeel zien groeien vindt ze mooi. `Ten opzichte van drie jaar geleden heeft 70 procent van het team een nieuwe rol gekregen. Dat voorkomt dat ze vastroesten en op de automatische piloot gaan werken.'
Van het etablissement in Geertruidenberg rijdt Haye in tien minuten weer terug naar het industrieterrein. Bij de receptie is een bos bloemen voor haar bezorgd, attentie van een zakenrelatie. `Voor de innovatieve zakenvrouw van het jaar', staat er op het kaartje. Haye schiet in de lach. `Dát vind ik nou een mooie titel.'
Een type voor GE
De carrière van Nicole Haye begint wanneer een recruiter op de Bedrijvendagen haar wel een type voor de Amerikaanse multinational General Electric (GE) vindt. Ze start in 1996 met een technical leadership programme en doet traineeships in Dublin, Cartagena (Spanje) en Bergen op Zoom. Via diverse functies in onder andere Grangemouth (Schotland) wordt ze in 2003 naar Raamsdonksveer gehaald. Als Master Black Belt (het bedrijf hanteert het Six Sigma management systeem) leidt ze er trainees op tot zogenoemde Greenbelts en Black Belts. Daarna wordt ze productiemanager van de plant. Sinds anderhalf jaar is ze er sitemanager, dus eindverantwoordelijk voor resultaten, veiligheid en personeel. In het derde kwartaal van 2006 sleepte ze de GE-award voor meest klantgerichte plant binnen.
Haye is lid van het Professional Womens Network en ook actief in de GE vrijwilligersorganisatie die allerlei projecten organiseert ten behoeve van goede doelen.
Haar carrière bij GE zit er, als gevolg van een overname, bijna op. Dit jaar nog gaat de hele plasticsdivisie (met wereldwijd tachtig sites) over naar het Saudi-Arabische Sabic. En Haye dus ook. `Ik zie wel wat er gebeurt', zegt Haye. `Wij doen het goed, we zijn succesvol, dus ik ben nergens bang voor. Het levert ook weer nieuwe kansen en mogelijkheden op.' Zou Haye toch terug willen naar GE, dan is dat pas twee jaar nadat de overname een feit is weer mogelijk.
Glansrijk
De Marina van Damme prijs werd dit jaar voor de vijfde keer uitgereikt en is bestemd voor een vrouwelijke UT-alumnus die een glansrijke carrière heeft, een voorbeeld vormt voor andere vrouwen en zich bezighoudt met zaken waaruit maatschappelijke betrokkenheid blijkt. In 2007 waren er 67 kandidaten. Marina van Damme was in de jaren zestig de eerste gepromoveerde aan de UT.
