Tijdens de vorige watersnood, precies een jaar geleden, adviseerde Chepsdirecteur Leo Goedegebuure de universiteit van Maputo. Afgelopen weken bezocht hij Mozambique andermaal voor een onderwijsproject. En weer stond het land onder water.
De duvel speelt met Mozambique: net als een jaar geleden veroorzaakten aanhoudende stortregens de afgelopen weken overstromingen in grote delen van het land. Het hemelwater sneed andermaal ongeveer een half miljoen mensen af van de bewoonde wereld.
En weer was Chepsdirecteur Leo Goedegebuure ter plaatse. Niet om drenkelingen te redden. Wel om bij te dragen aan de toekomst van het land. Samen met onderwijsspecialisten uit Finland en de Verenigde Staten adviseerde het binnen de UT gevestigde Cheps de regering over een op te zetten middelbaar- en hogeronderwijssysteem.
Hoe was het om dezelfde ellende aan te treffen?
Goedegebuure: 'Heel gek. In mijn hotel logeerden reddingswerkers die er vorig jaar ook sliepen. Die mannen waren niet terug, ze waren nooit weggeweest. Dat geeft wel aan hoe groot de malaise was, en wat er nu nog eens bovenop is gekomen.'
Vorig jaar zat je vol met verhalen over af en aan vliegende helicopters, televisieploegen, en wat al niet. Nu nauwelijks. Hoe komt dat?
'Het klinkt vreemd, maar zelfs dat went. Ik ken Mozambique niet anders dan in noodsituaties. Dit keer was de wateroverlast een déja vu-ervaring. Voor onszelf was het overigens in eerste instantie minder merkbaar, omdat Maputo niet blank staat. Dit keer is het vooral één provincie in het midden van het land. Daar stroomt de Zambezie, en die heeft heel het achterland onder water gezet. Later tijdens ons verblijf zaten we in Beira, een stad midden in het getroffen gebied. We hadden een meeting met onderwijsvertegenwoordigers uit het hele noorden. De mensen uit het stroomgebied van de Zambezie waren er niet, die zaten vast.'
Wat hadden jullie er eigenlijk te zoeken, in dat land in nood?
'Ze kunnen niet alles zomaar stil leggen, natuurlijk. Mozambique ontbeert onderwijs dat kennen als mbo en hbo. Er is één universiteit en er zijn middelbare en een heleboel basisscholen. Ertussen zit eigenlijk niets.''Vorig jaar hebben we in Maputo mevrouw Brito leren kennen, destijds prorector van de universiteit van Maputo. Inmiddels is ze minister van onderwijs geworden. Zij dacht aan Cheps voor het opzetten van een hoger onderwijssysteem in heel het land. Ik ben dit keer erg geschrokken van de omvang van de aids-epidemie. Vorig jaar heerste er nog een taboe op, je hoorde er niets over. Nu wel. Dertig procent van alle Mozambikanen is hiv-positief. Een hele generatie valt weg. Er sterven momenteel meer onderwijzers dan dat er opgeleid worden.'
Hebben jullie desondanks wat bereikt?
'Welzeker. Alle belanghebbenden uit de provincies hadden paraat welke behoefte er voor wat voor scholen bestaat. We hebben deze mensen een kaart van Mozambique voorgelegd, waarop ze met legostenen scholencomplexen konden bouwen. Ieder type opleiding had een andere kleur steen. Dat werktegoed.'
