De Arbeidsinspectie bezocht eerder dit jaar meermaals de UT. Dat als vervolg op een eerder omvangrijk onderzoek naar de ‘psychosociale arbeidsbelasting’ aan universiteiten. De UT kreeg in een eigen rapport de opdracht om achterliggende oorzaken van werkdruk en ongewenst gedrag systematisch in kaart te brengen.
Drie overtredingen
In de nieuwste brief van de Arbeidsinspectie, die dateert van 20 juli, krijgt de UT een drietal waarschuwingen waarvan de toezichthouder vindt dat de universiteit de wet overtreedt. Dat is allereerst dat de UT onvoldoende zicht heeft op onderliggende oorzaken van ongewenst gedrag. Volgens de Arbeidsinspectie kijkt de UT wel degelijk naar ‘leiderschap/leiderschapsstijl’ als risico. Maar de universiteit zou de andere risicofactoren die de inspectie hanteert (zeven stuks in totaal) te weinig in beeld hebben, zoals de samenstelling van het personeel of sociale normen en regels.
Ook zegt de Arbeidsinspectie dat de UT tekortschiet als het gaat om het evalueren van zowel maatregelen op het gebied van werkdruk als ongewenst gedrag. In beide gevallen wijst de inspectie erop dat de UT wel degelijk maatregelen neemt – zoals het aanbieden van trainingen, leiderschapsprogramma’s en het houden van welzijnsweken. Tegelijkertijd zegt de Arbeidsinspectie het volgende: ‘De maatregelen die u al neemt worden (nog) niet op hun effectiviteit geëvalueerd. Hierdoor is er nu geen inzicht in de effectiviteit van de al genomen maatregelen.’
Het blijft niet bij deze tikken op de vingers; de UT krijgt voor de eerste overtreding – het niet inzichtelijk hebben van de risicofactoren – negen maanden de tijd om deze op te lossen. Bij de andere twee overtredingen krijgt de UT achttien maanden de tijd. Lukt het niet, dan kan de Arbeidsinspectie een boeterapport opmaken.
‘Leiderschap heeft blijvend aandacht nodig’
Overigens zijn het niet alleen waarschuwingen die de Arbeidsinspectie uitdeelt. De toezichthouder zegt dat de UT wel degelijk aan een aantal wettelijke verplichtingen voldoet, zoals de inventarisatie van werkdruk en een bijbehorende risico-inventarisatie. Al is er nog wel een laatste kanttekening: de Arbeidsinspectie ziet verschillen tussen leidinggevenden en hun aanpak van ongewenst gedrag en werkdruk. Dat zorgt voor verschillen. ‘Leiderschap blijft wel een thema dat aandacht nodig heeft’, aldus de inspectie.
Reactie college van bestuur
In een reactie op de brief van de Arbeidsinspectie, schrijft het college van bestuur dat ‘we nog niet volledig en systematisch in beeld hebben welke onderliggende oorzaken en omstandigheden het risico op intern ongewenst gedrag vergroten. Ook evalueren we onvoldoende of maatregelen tegen werkdruk en ongewenst gedrag daadwerkelijk het gewenste effect hebben’. Het CvB zegt verder haar aanpak verder te willen versterken. ‘Met aandacht voor meer samenhang, duidelijke verantwoordelijkheden, goede ondersteuning en het beter volgen van de effecten van maatregelen’, zo luidt de reflectie van het college.
De UT wil de komende periode uitzoeken welke UT-brede vervolgstappen nodig zijn op het gebied van cultuur en gedrag.
Ook waarschuwingen voor andere universiteiten
De Arbeidsinspectie bezocht ook andere instellingen en kwam met vergelijkbare kritiekpunten. Zo zag de inspectie bij de TU Delft exact dezelfde drie wetsovertredingen als bij de UT. Het beeld aan de TU Eindhoven is vergelijkbaar, al kreeg die universiteit vier waarschuwingen.
