De afdeling telecommunicatie van het KIvI, het Koninklijk Instituut van Ingenieurs, beloonde Pieter-Tjerk de Boer (29) vorige week vrijdag met de jaarlijkse prijs voor het beste promotie-oeuvre.
De Boer, afgestudeerd TN-er, promoveerde in oktober vorig jaar bij de telematic system and services group, een overkoepelende vakgroep van INF en EL. Tijdens zijn promotie wist hij een aantal bestaande ideëen dusdanig te combineren dat er nieuwe problemen mee kunnen worden opgelost. De resultaten van zijn onderzoek waren van dien aard dat zijn promotoren (Niemegeers en Nicola) hem nomineerden voor de KIvI Telematicaprijs, die overigens ook toegankelijk is voor twaio's. Het winnen ervan levert De Boer een geldsom van vijf mille op, een kunstwerk in de vorm van een glazen bol, en een stuk wetenschappelijk erkenning voor hemzelf en zijn vakgroep.
De Boer over zijn onderzoek: 'Bij het verzenden van een e-mail vindt elektronische informatie via een netwerk van verbindingen en routers zijn weg, verdeeld in pakketjes. Zo'n pakketje kan onderweg verloren gaan, of in de wachtrij staan door grote drukte op het netwerk. Voor een e-mail betekent dit dat het bericht iets later aankomt, voor realtime toepassingen zoals video kan een wachttijd betekenen dat informatie verloren gaat of niet meer bruikbaar is. Dit verlaagt de zogenaamde quality of service.' De Boer deed onderzoek naar modellen die de wachtrijen of buffers beschrijven in telecommunicatiesystemen. Zo keek hij bijvoorbeeld naar de kans dat zo'n wachtrij overstroomt en informatie verloren gaat. 'Wachtrijmodellen van realistische systemen zijn vaak zo ingewikkeld, dat dergelijke kansen niet meer direct berekend kunnen worden. Daarom moet de kans door middel van simulatie geschat worden, maar ook dat is moeilijk, doordat het gaat om 'rare events': gebeurtenissen die zelden optreden. De meeste simulatietijd gaat dan zitten in het berekenen van situaties die voor het doel eigenlijk niet interessant zijn. Een remedie hiervoor is het toepassen van 'importance sampling', wat wil zeggen dat het model zodanig gewijzigd wordt, dat er meer 'in de buurt van de fout' wordt gesimuleerd. Dit bekort de benodigde rekentijd aanzienlijk.'
Cruciaal bij het toepassen van 'importance sampling' is het vinden van een goede wijziging van het model. De belangrijkste bijdrage van De Boer is het onderzoek van een aantal 'adaptieve' methoden hiervoor: methoden waarmee de computer die de simulatie uitvoert, zelf stap voor stap de optimale wijziging benadert. Dergelijke methoden hebben als voordeel dat er geen model-specifieke wiskundige analyse nodig is. Daardoor kunnen ze op allerlei modellen eenvoudig toegepast worden.
De Boer gaat op de UT verder als universitair docent: 'Juist het bijbehorende onderwijs vind ik ook leuk om te geven. Dat zou bijeen bedrijf niet mogelijk zijn.' Verder heeft De Boer de mogelijkheid zijn nieuwe onderzoeksgebied verder uit te pluizen: 'Eigenlijk heb ik dit gebied pas het laatste half jaar van mijn onderzoek ontdekt. Daarom is het nog lang niet uitgekauwd en zeker het vervolgonderzoek waard.'
De Boer met zijn glazen bol, het kunstwerk dat hij vrijdag naast de geldprijs van vijfduizend gulden kreeg uitgereikt.
