Staat de datum van 19 november al een tijdje rood omcirkeld in je agenda?
‘Niet echt. Ik denk trouwens dat ik tot kerst wacht met het aanschaffen van de game, al wordt mijn geduld wel op de proef gesteld. Ik hoor steeds meer mensen om me heen het over GTA 6 hebben, dus het is steeds moeilijk ontkomen aan de hype. Ook onlangs nog, kwam het tijdens de open dagen ter sprake. Er was geen studiezoeker en zelfs geen ouder van wie de hand niet omhoogging toen ik vroeg of mensen er bekend mee waren.’
Hoe kijk je naar deze release?
‘Het is nu dertien jaar geleden dat de laatste GTA uitkwam. Toch zijn de controverses wel een beetje voorbij. Eerder probeerde ontwikkelaar Rockstar heel erg in te zetten op: kijk eens wat voor extreems we je kunnen laten doen in onze games, bijvoorbeeld als het gaat om zinloos geweld. Nu zal het meer gericht zijn op bijvoorbeeld politieke controverses en uitvergrotingen van het leven en de mensen in Florida. Want Rockstar blijft grootmeester in zulke satire. Daar kan ik oprecht van genieten.
Ik verwacht echter niet dat de game zorgt voor een revolutie binnen de industrie. Rockstar zet vooral in op realisme. Wat je ziet – evenals in games als God of War en The Last of Us – is dat dit een typisch eudaimonisch spel gaat worden: een game die inzet op de emotionele en verhalende diepgang. Dat is een ontwikkeling die je de laatste jaren ziet: het gaat gamers dan niet zozeer om oppervlakkig vermaak, maar om het inleven in personages. Tegelijkertijd, dat is niet waar GTA geld aan verdient. En dat is precies waarom ik ook met argusogen naar deze game kijk.’
verhaallijn GTA 6
Het verhaal van GTA 6 volgt de speelbare hoofdpersonages Lucia Caminos en Jason Duval, als een moderne vertelling van Bonnie en Clyde. Dat verhaal speelt zich af in de fictieve staat Leonida – gebaseerd op het Amerikaanse Florida. Middelpunt is de stad Vice City, voor liefhebbers van de game ongetwijfeld bekend uit een eerdere versie van GTA.
Wat maakt je zo sceptisch?
‘Omdat het verhaal eerder bijzaak is om iets anders mogelijk te maken. De game kost 80 euro om aan te schaffen, maar de meeste opbrengsten komen vanuit de in-game microtransacties. Dat zie je bijvoorbeeld ook met games als Fortnite, om bepaalde skins voor je karakter aan te schaffen. Of met de voetbalgame EAFC, met allerlei mechanismes om bepaalde betaalde packs te kopen. Ik vrees dan ook dat GTA allerlei toeters en bellen gaat hebben, inclusief een online-modus waarvoor mensen dingen kunnen aanschaffen. Ik herken al snel de trucjes, de visuele communicatie die je ergens naartoe lokt... Meestal met een prijskaartje. Hoe slim die monetizing mechanisms ook in elkaar steken, dat maakt een game niet beter.’
Zeg je dat meer als liefhebber of als wetenschapper?
‘Ik denk een beetje van allebei. Ik zie dat het niet meer een industrie is die de creatieve mensen per se beloont, maar liever geld binnenhaalt door middel van doorzichtige psychologische trucjes. Die vallen me op als iemand die onderzoek doet naar communicatie in games. Als liefhebber zie ik dat de industrie in zekere zin aan het wegrotten is. Nota bene Rockstar zelf kondigde pasgeleden een grote ontslagronde aan; voor een aantal gamers reden om de game te boycotten. Ondanks die liefde en passie die veel makers in zo’n spel steken, kijken executives liever naar de waarde voor aandeelhouders.’
En het alternatief?
‘Ik merk dat ikzelf meer beweeg richting de zogeheten indie games, door ontwikkelaars die niet of in veel mindere mate een winstoogmerk hebben. Neem bijvoorbeeld Outer Wilds, Clair Obscur: Expedition 33 of puzzelgame Baba is You. Allemaal ontwikkeld for the love of the game. Ik word er zelf namelijk altijd een beetje moe van die spellen die je dwingen om een paar euro te betalen om verder te komen. Het is uiteindelijk een gordiaanse knoop: zonder hoge opbrengsten heb je ook geen budget om een game zo immens als GTA 6 te maken.’
Op internetfora gaan al verhalen rond over mensen die tactisch verlof opnemen, of van plan zijn zich ziek te melden op 19 november. Verwacht je hier lege collegezalen?
‘Een paar collega’s en studenten hadden het er al over. Wellicht dat in mijn colleges een paar stoeltjes onbezet blijven, maar ik verwacht geen totale leegloop of lockdown. Misschien dat het bij een opleiding als Technical Computer Science nog meer te merken is, ik durf het niet te zeggen.’
Tot slot, is de game wellicht nog interessant als onderwerp voor onderzoek?
‘Waarschijnlijk wel. Veel van zulke voorstellen komen van mijn studenten, bijvoorbeeld voor afstudeerscripties. Dus ik kan me goed voorstellen dat iemand onderzoek wil doen naar de invloed van de marketingcampagne achter dit spel. Of een studie wil doen naar de (post)moderne maatschappelijke kritiek in de verhaallijn. Ik duik er zelf liever niet meteen bovenop en wacht het liefst even af totdat de hype is overgewaaid. Vanuit die rust is het beter observeren.’
